Thursday, October 29, 2020

Thursday, October 29, 2020
विज्ञान र प्रविधि कस्तो होला फाइभजी आएपछिको जिन्दगी ?

कस्तो होला फाइभजी आएपछिको जिन्दगी ?

Published:

On: Nepal

नेपाल अनलाइन पत्रिका | काठमाडौं: आईफोनका पारखीहरुका लागि एप्पलले केही दिनअघि मात्र नयाँ कोसेली सार्वजनिक गर्‍यो । कम्पनीले कोरोना भाइरसका कारण ढिलो गरी आईफोन ट्वेल्भ सिरिजलाई अनलाइन इभेन्टमार्फत सार्वजनिक गरेको थियो ।

यो नै एप्पलको पहिलो फाइभजी स्मार्टफोन हो । एप्पलले फाइभजी आईफोन सार्वजनिक गरेपछि पुनः एक पटक फाइभजीको चर्चा चुलिएको छ ।

केही वर्षयता सुन्दै आएको विषय भएपनि फाइभजी आखिर के हो भन्ने विषयमा अझै धेरैमा अनेकाैं किसिमका जिज्ञासा छन् । त्यस किसिमका जिज्ञासा शान्त पार्न आज हामी तपाईंका लागि केही सामग्री पस्किँदै छौं ।

आखिर के हो त फाइभजी ?

फाइभजी तीव्र इन्टरनेटको यस्तो संसार हो, जहाँ सारा काम क्षणभरमै संभव छ । फाइभजीको दुनियाँमा उपकरणहरुले आपसमै सञ्चार गर्नेछन् र एउटा उन्नत किसिमको नेटवर्क तयार हुनेछ ।

विज्ञहरुका अनुसार फाइभजीमा स्पिड मात्र फास्ट हुने छैन, यसले प्रविधि विश्वको अनुभवलाई नै अर्को स्तरमा लैजानेछ । यदि तपाईं अहिले मोबाइल डेटाबाट स्मार्टफोनमा इन्टरनेट चलाइरहनु भएको छ भने फोरजी, एलटीई वा थ्रीजी लेखिएको देखाइरहेको होला ।

यसमा लेखिएको जीको अर्थ जेनेरेसन अर्थात पुस्ता हो । मानव पुस्ता जस्तै यो नेटवर्कको पुस्ता हो । सन् १९८० मा सबैभन्दा पहिला वान जी आएको थियो ।

यसमा केवल कल गर्न सकिने सुविधा थियो । डिभाइस पनि एकदमै स्लो र गह्रौं हुने गर्दथे । त्यसपछि सन् १९९० मा टुजी आयो । यसमा कलसँगै म्यासेजको सुविधा पनि मिल्न थाल्यो ।

साथै यसमा जीपीआरएस पनि चलाउन मिल्थ्यो, तर इन्टरनेट स्पिड निकै स्लो थियो । जीपीआरएसको प्रयोग खासगरी ईमेल तथा ससाना साइजका फाइलहरु ट्रान्सफर गर्नका लागि हुने गर्दथ्यो ।

सन् २००३ मा थ्रीजी आएसँगै नेटवर्कको दुनियाँमा एउटा क्रान्तिकारी परिवर्तन देखा पर्‍यो । थ्रीजीले इन्टरनेट प्रयोगको अनुभवलाई नै बदलिदियो । फोनमा इन्टरनेट कनेक्टिभिटी निकै तीव्र भयो ।

यहाँसम्म कि फोनमा कुनै फिल्म डाउनलोड गरेर हेर्न सकिने कुरा संभव भयो । त्यसपछि सन् २००९ मा नेटवर्कको विकास थप एक कदम अगाडि बढ्यो । त्यसमा फोरजी आएको थियो ।

फोरजी नेटवर्कमा सय एमबीपीएसको स्पिड थियो । जसबाट एचडी क्वालिटीको भिडियो कल संभव भयो । त्यसैले त अहिले भिडियो कन्फ्रेन्सिङ एपहरुको जमाना छ । हाई डेफिनेसन गेमहरु अनलाइनमै खेल्न सम्भव भएको छ ।

फोरजीले स्मार्टफोनलाई एउटा सानो कम्प्युटरको स्थानमा उभ्याइदियो । अब फोरजी पछिको पुस्ता, अर्थात फाइभजीको कुरा गरौं ।

यहाँसम्म आईपुग्दा तपाईंले पक्कै सोचिरहनु भएको हुनसक्छ, फाइभजी कति फास्ट होला ? साच्चिकै यो फोरजीको तुलनामा सय गुणा बढी फास्ट हुनेछ ।

एउटा उदाहरणकै रुपमा हेरौं है त ! थ्रीजी नेटवर्कमा एक वा दुई घण्टाको एचडी फिल्म डाउनलोड गर्न २६ घण्टा लाग्ने गर्दथ्यो ।

फोरजीले यो समयलाई घटाएर पाँच सात मिनेटसम्ममा सीमित गरदियो । अब फाइभजी आएपछि यो समय ३.५ सेकेन्ड वा त्यसभन्दा पनि कममा झर्नेछ ।

फाइभजीले स्पिड बाहेक केमा परिवर्तन ल्याउला ?

फाइभजी आएपछि स्पिडसँगै आसपासको सबै सिस्टम नै बदलिनेछ । यसमा लेटेन्सी अर्थात् कुनै डिभाइसको रेस्पोन्स सिस्टम निकै फास्ट हुनेछ ।

फोरजीमा ५० देखि सय मिलि सेकेन्ड रहेको लेटेन्सी फाइभजीमा एक मिली सेकेन्डमा सीमित हुनेछ । यसको अर्थ तपाईंले इन्टरनेटमार्फत दिएको कुनै कमान्ड तुरुन्तातुरुन्तै अर्थात रियल टाइममै एक्सनमा उत्रिनेछ ।

फाइभजीमा मसिनहरुले आपसमा कुराकानी गर्नेछन् । कमान्ड दिएकै भरमा स्वचालित रुपमा अनेकौं काम सम्भव हुनेछ ।

उदाहरणको रुपमा तपाईं काठमाडौंबाट दिल्ली हिँड्नुभयो । तर घरमा फ्रिज अन छ । यस्तोमा तपाईं दिल्लीबाट चाहेकै समयमा त्यसलाई बन्द गराउन सक्नुहुनेछ ।

सिंगापुरको कुनै अस्पतालमा रहेको विशेषज्ञ डाक्टरले काठमाडौंमा भएको बिरामीको सर्जरी गर्न सक्नेछ । यसका लागि रोबोटिक्स आर्म (हात पाखुराको रुपमा रहेको रोबोट) को प्रयोग हुनेछ ।

डक्टरले आफ्नो अगाडि रहेको डिभाइसको स्क्रिनमा हेरेरै टाढाबाट अप्रेसन गरिदिनेछन् । सारमा तपाईं सयौं किलोमिटर टाढाको दुरीमा हुँदा पनि इन्टरनेटमार्फत कमान्ड दिँदा तत्कालै काम हुनेछ ।

भीआर प्रविधिको सहयोगमा तपाईं आफ्नो कल्पनामा भएको कुरालाई सजीव रुपमा उतारेर हेर्न सक्नुहुनेछ ।

कसरी काम गर्छ फाइभजी ?

फाइभजीले यति तीव्र रुपमा काम गर्नुको पछाडि यसले मिलीमिटर वेबको भूमिका रहेको हुन्छ । यो एक किसिमको रेडियो तरंग हो ।

हाम्रो स्मार्टफोन तथा अन्य स्मार्ट डिभाइस यीनै मिलिमिटर वेबबाट आपसमा जोडिएका हुन्छन् । यदि कुनै स्थानमा धेरै स्मार्टफोन छन भने यो फ्रिक्वेन्सी बाँडिन पुग्छ र नेटवर्क स्लो हुन थाल्दछ ।

अहिलेको समयमा यो मिलीमिटर वेब ६ गिगाहर्जमा काम गर्दछ । तर फाइभजी आएपछि यो बढेर ३० देखि ३०० गिगाहर्जमा काम गर्नेछ ।

फोरजी नेटवर्कको कुरा गर्ने हो भने ५०० वर्ग किलोमिटरमा १० लाख डिभाइस कनेक्ट हुन सक्छन् । जब कि फाइभजीमा केवल एक वर्ग किलोमिटरमै १० लाख डिभाइस कनेक्ट गर्ने क्षमता रहेको छ ।

त्यसो भए फाइभजी सम्पूर्ण रुपमा पूर्ण छ ?
एउटा भनाई नै छ, कुनै पनि चिज पूर्ण हुन्न । यस्तोमाा फाइभजीमा पनि कयौं क्षमता र विशेषता हुनुका बावजूद केही कमजोर पक्ष पनि छन् ।

यहाँनिर थाहा पाउनुपर्ने कुरा के छ भने मिलिमिटर वेब धेरै टाढासम्म जान सक्दैन । साथै यदि बीचमा कुनै अवरोध आयो भने कनेक्सन टुट्न सक्छ ।

यसका साथै खराब मौसम र वर्षातमा पनि मिलिमिटर वेब प्रभावित हुने गर्दछ । फाइभजी कनेक्टिभिटीका लागि हामीलाई निकै ठूला पूर्वाधार आवश्यक पर्दछन् ।

सबैतिर कनेक्टिभिटी पुर्‍याउने हो भने ससाना इलाकाहरुमा पनि फाइभजीका कयौं ट्रान्समिटर जडान गर्नुपर्ने हुन्छ ।

सम्बन्धित समाचार

मंगल ग्रहका लागि हरेक दिन ३ उडान, पृथ्वीबाट १० लाख मानिस लगिने (भबिस्य को तयारि )भिडियो सहित

मंगल ग्रहमा जानको लागि हरेक दिन ३ उडान संचालन हुनेछन् । हरेक उडानमा १०० जना मानिसले मंगल ग्रह जान पाउनेछन् ।

अनलाइनमा यसरी आफैं बनाउनुहोस् आकर्षक शुभकामना कार्ड

विभिन्न अवसरमा दिइने शुभकामनाका लागि अब अनलाइनमा सहजै विभिन्न प्रकारका कार्ड बनाउन सकिने भएको छ । शुभकामना डटकम र शुभकामना-योर अन नेपाली डिजाइन एन्ड कोट्स एपमार्फत सहजै आकर्षक कार्ड बनाउन सकिने भएको हो ।

नास्टले बनायो एआईमा आधारित नेपालकै अत्याधुनिक रोबोट

नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठानले एआई (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) मा आधारित रोबोट बनाएको छ । नास्टका मेकानिकल इन्जिनियर रोशन पाण्डेको टिमले यान्त्रिका नामक रोबोट तयार पारेको हो ।

गुगलको नयाँ फिचर, गीत गुनगुनाएरै गुगलमा सर्च गर्न सकिने

सर्च इन्जिन गुगललाई प्रयोगकर्तामैत्री बनाउने क्रममा समय समयमा नयाँ नयाँ फिचर उपलब्ध गराउँदै आएको छ । यसै क्रममा कम्पनीले नयाँ फिचरको रुपमा भर्खरैमात्र गुगल सर्चमा गीत सर्च गर्नका लागि टाइप गरी राख्नुपर्ने झन्झटको अन्त्य गरेको छ ।

ताजा समाचार

Breaking News भिटेन उपनामले चिनिने र्‍यापर समीर घिसिङलाई कारबाही गर्न प्रहरी प्रधान कार्यालयको निर्देशन

भिटेन उपनामले चिनिने र्‍यापर समीर घिसिङलाई कारबाही गर्न प्रहरी प्रधान कार्यालयले साइबर ब्युरोलाई चिठी लेखेको छ।

मंगल ग्रहका लागि हरेक दिन ३ उडान, पृथ्वीबाट १० लाख मानिस लगिने (भबिस्य को तयारि )भिडियो सहित

मंगल ग्रहमा जानको लागि हरेक दिन ३ उडान संचालन हुनेछन् । हरेक उडानमा १०० जना मानिसले मंगल ग्रह जान पाउनेछन् ।

समयमै काम नसक्ने ठेकदारलाई कारवाही गर्न मुख्यमन्त्री भट्टको निर्देशन

सुदूरपश्चिम प्रदेशका मुख्यमन्त्री त्रिलोचन भट्टले तोकिएको समयमा काम नसक्ने तथा निर्माणका काम नगर्ने ठेकेदारलाई कारवाही गर्न निर्देशन दिएका छन् ।

भारतमा ५१ नेपाली विद्यार्थीलाई नि’र्मम या’तना, छानविन गर्दै सरकार

भारतको उत्तराखण्ड राज्यस्थित देहरादूनको एक आश्रममा राखिएका ५१ जनता नेपाली बालबालिकामाथि नि’र्घा’त’ कु’टपि’ट भएको खबर आएको छ।