शुक्रबार, साउन २७, २०७९
शुक्रबार, साउन २७, २०७९

‘मौसमी रोजगारी’ का लागि चर्को शुल्क तिरेर विदेशिदै नेपाली

यसरी सिजनल वर्करका लागि जान चाहनेहरुले अनलाइनमार्फत आफै एप्लाइ गर्न मिल्ने भए पनि प्रक्रिया नजान्दा धेरैजसो युवा–युवती एजेन्टलाई चर्को शुल्क तिर्न बाध्य हुने गरेका छन् ।

नेपाल अनलाइन पत्रिका – काठमाडौं। नेपालबाट पछिल्लो समय संयुक्त अधिराज्य यूकेमा सिजनल वर्करका रुपमा जानेको संख्या बढ्दै गएको छ । यूकेले सिजनल वर्करका लागि भिसा उपलब्ध गराएसँगै नेपालीहरु पनि अल्पकालीन रोजगारीका लागि जान थालेका हुन् ।

यसरी सिजनल वर्करका लागि जान चाहनेहरुले अनलाइनमार्फत आफै एप्लाइ गर्न मिल्ने भए पनि प्रक्रिया नजान्दा धेरैजसो युवा–युवती एजेन्टलाई चर्को शुल्क तिर्न बाध्य हुने गरेका छन् ।

कञ्चनपुरका रविन्द्र सिंह नाम परिवर्तित यूकेस्थित क्यान्टबरीको एक स्ट्रबेरी फार्ममा काम गर्छन् । उनी एजेन्टलाई ५ लाख नेपाली रूपैयाँ तिरेर यूके पुगेका हुन् । महिनामा २ देखि ३ लाख रूपैयाँ कमाई हुने देखिएपछि उनी ६ महिनाका लागि भए पनि यूके जान तयार भए ।

सामान्यतया ६ देखि ८ घण्टासम्म ड्यूटी गर्ने उनले प्रति घण्टा १०.१० पाउण्ड पाउँछन् । उनलाई बस्नका लागि कोठा दिइएको छ । त्यसका लागि उनले हप्ताको ६० पाउण्ड भाडा तिर्छन् । खानाका लागि छुट्टै खर्च हुन्छ । सबै खर्च कटाएर उनी मासिक डेढ लाख जति बचत गर्दछन् ।

५ लाख रुपैयाँ तिरेर यूके पुगेका उनले एजेन्टलाई आफूले अत्यधिक रकम दिएको बल्ल चाल पाए । उनको कम्पनीमा अहिले १० जना नेपाली छन् । तीमध्ये अधिकांशले ५ देखि ७ लाख रूपैयाँ एजेण्टलाई तिरेर आएका छन् ।

काठमाडौंको कपनकी सम्झना गिरी भने जम्मा एक लाख ७० हजार खर्चमा यूके पुगेकी छन् । जून महिनाको पहिलो साता यूके पुगेकी उनी आफैले अनलाइन मार्फत एप्लाई गरेकी थिइन् ।

अनलाइन मार्फत एप्लाई गर्दा उनले युकेस्थित कम्पनीलाई आफ्नो फोन नम्बर र जिमेल छोडेकी थिइन् । त्यसको १० दिनपछि कम्पनीबाट म्यासेज आयो ।

सबै प्रक्रिया गरेर उनको २१ दिनमा भिसा आयो । उनीमात्रै नभएर उनले आफ्ना श्रीमानको पनि अनलाइन मार्फत नै एप्लाई गरेकी थिइन् । दुवै जनाले एक लाख तीन हजार पैसा तिरेका थिए । त्यसबाहेक हवाई टिकटको एक लाख २० हजारका दरले तिरेका थिए ।

यूकेमात्र नभएर क्यानडा, नर्वे, फिनल्याण्ड, कोरिया, इजरायल लगायतका देशले पनि विश्वभरबाट सिजनल वर्कर मगाइरहेका छन् । जसका लागि नेपालबाट एप्लाई गर्नेहरूको संख्या अत्यधिक छ ।

व्यक्तिगत रुपमा सिधै अनलाइन मार्फत एप्लाई गर्न पाइन्छ । तर, मेनपावर कम्पनीहरुले महँगो शुल्क लिएर पठाउने गरेका छन् ।

नर्वेका लागि १२ लाख लिँदै एजेन्ट

सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा लेजिवन नेपाल प्रालिले नर्वे सिजनल वर्क भिसा भन्दै एक सूचना राखेको छ । फलफूल, तरकारी तथा खाद्यान्न टिप्ने कामका लागि नर्वेले सिजनल वर्कर मागेको भन्दै निकालेको सूचनामा प्रतिदिन ८ घण्टा काम गर्न पाउने, तलब पहिलो १२ हप्ता ११९ क्रोनर प्रतिघण्टा र बाँकी अवधि १२४ क्रोनर प्रतिघण्टा पाउने उल्लेख गरेको छ ।

सोही सूचनाको आधारमा रातोपाटीले लेजिवनका छेसोब शाहीलाई सम्पर्क ग¥यो । समाचार प्रयोजनका लागि जानकारी लिन खोज्दा उनले आफू व्यस्त रहेको जानकारी दिए । केहीपछि उनलाई अर्कै नम्बरबाट सम्पर्क गरी ‘नर्वे जाने’ भनेर बुझ्न खोज्दा उनले १२ लाख रूपैयाँ खर्च लाग्ने बताए ।

एक लाख रूपैयाँ आफ्नो चार्ज र बाँकी भिसा प्रक्रियामा खर्च हुने उनको भनाइ थियो । जबकि नर्वेले भिसा शुल्क भनेर ५३६.५४ पाउण्ड तोकेको छ । जुन लगभग साढे ८२ हजार नेपाली रूपैयाँ हुन आउँछ ।

तर, उनले नेपाल सरकारमार्फत नभएर आफूहरूले सिधै कम्पनीसँग सम्पर्क गरेर कामदार पठाउन लागेकाले खर्च बढी लाग्ने बताए । उनले अक्टोबरसम्ममा १५० जना नेपाली कामदार पठाउने बताए । १० वटा कम्पनीमार्फत १५० जनाको सीट माग भएकाले सोही आधारमा कामदार पठाउने उनको भनाइ थियो ।

यूकेका लागि माग बढी

सिजनल भिसाबाट धेरै नेपाली यूके पुगिसकेका छन् भने कतिपय जाने तयारीमा छन् । अहिलेसम्म कति जना नेपाली सिजनल भिसामार्फत यूके पुगेको त्यसको आधिकारिक तथ्यांक नेपाल सरकारसँग छैन ।

अहिले यूकेका लागि विभिन्न चार वटा कम्पनीले विश्वभरबाट सिजनल कामदार भित्र्याइरहेका छन् । जुनसुकै देशबाट पनि अनलाइन मार्फत एप्लाई गर्न सकिने कम्पनीहरुले जनाएका छन् ।

कति लाग्छ खर्च ?

यूकेमा सिजनल भिसाका लागि आवेदन दस्तुर भनेर २५९ पाउण्ड तिर्नुपर्छ । जुन लगभग ४० हजार नेपाली रूपैयाँ हो । यो बाहेक भिसा आइसकेपछि हवाई टिकटका लागि छुट्टै तिर्नुपर्छ । नेपालदखि यूकेसम्मको हवाई भाडादर एक लाख २० हजारदेखि एक लाख ७० हजारसम्म पर्न सक्छ । यो पाउण्डको दर तलमाथि हुँदा फरक पर्छ ।

श्रम स्वीकृति लिनुअघि चिकित्सा परीक्षण गराउनुपर्छ । यसरी सबै शुल्क गर्दा दुईदेखि दुई लाख ५० हजारमा यूकेको सिजनल कामदारको रूपमा जान सकिन्छ । तर, यो प्रक्रिया थाहा नहुँदा दोब्बर शुल्क तिरेर नेपालीहरू यूके गइरहेका छन् ।

वैदेशिक रोजगार विभागले भने अहिलेसम्म कोही पनि ठगीएको भनेर आफूहरूकहाँ नआएको र आएको खण्डमा कानुन बमोजिम कारवाही हुने जनाएको छ । विभागका महानिर्देशक शेषनारायण पौडेलले यसरी महँगो शुल्क तिरेर जाने गरे पनि यसबारे कसैले उजुरी नगरेकाले कारवाही गर्न समस्या भएको बताए ।

बेलायतको ब्यूरो अफ इन्भेष्टिगेटिभ जर्नालिज्म र द गार्डियन पत्रिकाले संयुक्त रुपमा गरेको खोजले धेरै नेपाली ठगीको सिकार भएको खुसाला गरेको थियो । केही समय अगाडि सार्वजनिक गरिएको उक्त खोज अनुसार हेरफेर्डसायरस्थित कोब्रे फार्ममा काम गर्ने १५० नेपाली कामदार बढी शुल्क तिरेर आएको पाइएको थियो ।

सिजनल वर्करलाई कानुनले चिन्दैन : विभाग

सिजनल वर्कर भिसालाई नेपालको कानुनले नचिन्ने भन्दै व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति लिएर जाने गरेको महानिर्देशक पौडेलले बताए ।

‘नेपालबाट व्यक्तिगत र संस्थागत मार्फत विदेश जान सकिन्छ । तर, यो सिजनल भिसालाई कानुनले नचिन्ने भएकाले हामीले अवैध नै मान्नुपर्छ,’ महानिर्देशक पौडेलले भने ।

‘२/३ वर्ष खाडी जानुभन्दा त ६ महिनाका लागि यूके जानु राम्रो कुरा हो । तर, कानुनले यसलाई नचिन्ने भएकाले भोलि केही समस्या परेको खण्डमा हामी केही गर्न सक्दैनौं,’ उनले भने ।

यसरी विदेश जाँदा भविष्यमा केही समस्या भएको खण्डमा राहत तथा उद्धारमा समस्या हुने उनको भनाइ छ । ‘विदेशमा काम गर्ने क्रममा अंगभंग भयो भने कसले जिम्मेवारी लिने ? ६ महिनापछि कामदार नेपाल फर्किएन भने के हुने ? बीमा कसले गर्ने ? जस्ता विषयमा कानुनले चिन्दैन,’ उनले भने ।

दुई वर्षभन्दा कम अवधिको करार भएकाहरुलाई विभागले श्रम स्वीकृति दिँदैन, जसले गर्दा उनीहरुको तथ्याङ्क राज्यसँग हुँदैन ।

कति नेपाली गए यूके ?

विभागले सिजनल वर्करको रूपमा कति नेपाली यूके गए भन्ने तथ्यांक राखेको छैन । तर, वैदेशिक रोजगार कार्यालय ताहाचलबाट श्रम स्वीकृति लिएर चालु आर्थिक वर्षमा ९३७ जना यूके गएका छन् ।

तीमध्ये १२८ जना महिना र ८०९ जना पुरुष छन् । यूकेमा सिजनल वर्कर भिसा खुलेदेखि नेपालीहरु जान थालेको वैदेशिक रोजगार कार्यालयले जनाएको छ ।

गत भदौमा एक जना नेपाली यूके गएका थिए । त्यसपछि असोजमा ३ जना, कात्तिकमा १० जना, मंसिरमा १५ जना, पुसमा ५ जना, माघमा ८ जना, फागुनमा ११ जना नेपाली सिजनल भिसामार्फत यूके गएका हुन् ।

चैतमा ३३ जना पुरुष र ६ जना महिना गरी ३९ जना नेपाली यूके गएका थिए । त्यस्तै वैशाखमा ३१३ पुरुष र ४९ जना महिला गरी ३६२ जना, जेठमा ४१० पुरुष र ७३ जना महिला गरी ४८३ जना नेपाली कामदार सिजनल वर्करको रुपमा यूके गएको वैदेशिक रोजगार कार्यालयको तथ्यांकले देखाएको छ ।

कार्यविधि बनाउँदै सरकार

श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता डण्डुराज घिमिरेले सिजनल भिसालाई व्यवस्थित गर्न कार्यविधि बनाउने तयारी भइरहेको जानकारी दिए ।

अहिले यूकेसँगै दक्षिण कोरिया, क्यानडा लगायतका देशमा सिजनल वर्करको रुपमा नेपाली कामदार जान लागेको भन्दै त्यसलाई व्यवस्थित गर्न कार्यविधि बनाउने तयारी भएको उनको भनाइ छ ।

‘यसलाई कसरी व्यवस्थित गर्न सकिन्छ भनेर हामीले सबै मन्त्रालयसँग छलफल गरिरहेका छौं । अब कार्यविधि बनाएर यसलाई व्यवस्थित गर्छौं,’ प्रवक्ता घिमिरेले भने ।

कार्यविधि बनेपछि सिजनल वर्करले भोग्दै आएका समस्या समाधान गर्न सहज हुने उनको भनाइ छ । उक्त कार्यविधिले मौसमी रोजगारका लागि विदेश लान वा जान मापदण्ड तय गर्ने, श्रम स्वीकृति दिने, कामको प्रकृतिसँगै आम्दानी, सुरक्षा लगायतका विषयमा पनि ध्यान दिइने उनले बताए ।

सन् २०२१ मा यूके सरकारले सिजनल वर्करको भिसा प्रणाली सन् २०२२ देखि २०२४ सम्म कायम हुने घोषणा गरेको थियो ।

यूकेले सन् २०२२ मा ४० हजार कामदार भित्र्याउने योजना छ । जसमा ३० हजार कामदारको भिसा सुनिश्चित भइसकेको यूके सरकारले जनाएको छ । त्यसका अतिरिक्त १० हजार कामदारलाई पाइपलाइनमा राखेको छ ।

सिजनल वर्करका लागि यूकेले चार वटा कम्पनीलाई जिम्मा दिएको छ । उनीहरुले आफूले चाहेको देशबाट कामदार छनोट गर्न सक्छन् । चार वटा कम्पनीमा –

1. AG Recruitment and Management

2. Concordia Limited

3. Fruitful Jobs

4. Pro-force

यी कम्पनीहरुले आफ्नो वेबसाइटमा उल्लेख गरेअनुसार सिजनल भिसाका लागि कुनै पनि एजेण्टको भर नपर्न सुझाव दिइएको छ । कम्पनीलाई गरेको मेलका आधारमा उतैबाट रेस्पोन्स हुन्छ र सोही आधारमा कम्पनीले छनोट गरेर यूके ल्याउने भएकाले कुनै एजेण्टको भर नपर्न कम्पनीहरुले भनेका छन् ।

spot_img

Ads Space Available

यस ठाँउमा तपाईंको विज्ञापन राख्नको लागि हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोला!

सेवाग्राहीहरुले अनलाइन मार्फत् आवेदन दिन सक्नेछन् । अत्यधिक चापको कारण वा दैनिक कोटा सकिएको भए पनि अर्को मितिको लागि आवेदन दिन सकिन्छ ।

रुसले मंगलबार दक्षिणी कजाकिस्तानबाट इरानी भूउपग्रहलाई कक्षमा प्रक्षेपण

रसिया र इरानबीचको नयाँ अन्तरिक्ष सहयोगबाट चिन्तित छन्, डर छ कि उपग्रहले रूसलाई युक्रेनमा मात्र मद्दत गर्दैन तर इजरायलमा सम्भावित सैन्य लक्ष्यहरूको निगरानी गर्न इरानलाई "अभूतपूर्व क्षमताहरू" प्रदान गर्दछ।

दुई टाउका भएको पाडो जन्मायो भैंसीले

दुईवटा टाउकासँगै दुई मुख र चार आँखा स्पष्ट छुट्टिएको पाडो बच्न भने नसकेको खत्रीले बताउनुभयो । भैंसीको अवस्था भने सामान्य छ ।

माधव नेपाल: कुनैपनि बेला चुनावको मिति घोषणा हुनसक्छ !

शुक्रबार पार्टीको वागमती प्रदेश कमिटीको बैठकलाई सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष नेपालले मंसिरमा चुनाव हुने भएकाले त्यसको चार महिनाअघि मिति घोषणा गर्नुपर्ने भएकाले अब कुनैपनि बेला सरकारले मिति घोषणा गर्नसक्ने बताएका हुन् ।

देउवा: गभर्नर अधिकारीले नैतिकताका आधारमा राजीनामा दिनुपर्छ !

गभर्नर अधिकारीले आफू एमालेको विभागको सदस्य हो कि होइन भनेर पत्राचार गरेर प्रश्न सोधेपछि उनीमाथि झन आशंका बढेको हो ।

सम्बन्धित समाचार

नेपाल–अमेरिका भ्रमण आदानप्रदान: अमेरिकातिर नेपाल ढल्किएकै हो ?

बहस र विवादको त्यो सिलसिलालाई संसद्‍मा व्याख्यात्मक घोषणामार्फत सम्बोधन गरी एमसीसी पारित गरियो ।

अमेरिकाले अत्याधुनिक हतियार युक्रेनलाई दिने, रुसले थाल्यो परमाणु क्षेप्यास्त्र चलाउने फौजको अभ्यास

रुससँग भएका भन्दा अत्याधुनिक मानिएका यी हतियारले लामो दुरीसम्म प्रहार गर्न सक्छ । यद्यपि यस्ता हतियार कतिवटा अमेरिकाले दिनेछ भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन ।

युएईका राष्ट्रपति शेख खलीफाको निधन उनकै भाइ नयाँ राष्ट्रपति बने

राष्ट्रपतिको मृत्युपछि युएई सरकारले ४० दिन राष्ट्रिय शोकको घोषणा गरेको छ । ४० दिनसम्म राष्ट्रिय झण्डा आधा झुकाइनेछ ।
nepal online patrika mobile app

Our News App

Get Latest News & Updates, and you can unlock any article you come across.